Ga naar inhoud

Manchego

Manchego is de beroemdste kaas van Spanje, van schapenmelk uit La Mancha, met een korst in mandmotief en een nootachtige smaak. Met recepten.

Manchego
HerkomstSpanje (La Mancha)
SmaakJong manchego is mild, romig en licht zout met een subtiele zoetheid. Rijper wordt de smaak nootachtig, pittig en vol, met een lichte scherpte en karamelachtige ondertonen.
TextuurCompact en stevig, met kleine onregelmatige gaatjes. Jong is soepeler en iets kleverig; gerijpt is vaster en brokkelig.
RijpingFresco: maximaal 60 dagen. Semi-curado: 3-6 maanden. Curado: 6-12 maanden. Viejo: minimaal 12 maanden.
BewarenWikkel manchego in vetvrij papier of kaasperkament en bewaar in de koelkast bij 6-8°C. De gele was- of rubberkorst beschermt de kaas goed, maar snijvlakken moeten worden afgedekt. Bewaar maximaal 3-4 weken na aansnijden.

Manchego stamt uit de regio La Mancha, het droge hoogland in het midden van Spanje. Dit is het land van Don Quijote, de romanfiguur die door Miguel de Cervantes in zijn beroemde roman op avontuur werd gestuurd door dezelfde vlakten waar vandaag nog Manchega-schapen grazen.

Wat is manchego kaas?

Manchego kaas is een geperste kaas van schapenmelk, en wel uitsluitend van de melk van het Manchega-schaap. Jong is hij halfhard; als curado en viejo wordt hij hard. De kaas draagt een Denominación de Origen Protegida (DOP): alleen kaas die in La Mancha wordt gemaakt van melk van dieren uit dat gebied, mag de naam manchego dragen. Een Spaanse schapenkaas van buiten de regio, of een kaas waarin koe- of geitenmelk is verwerkt, heet dus geen manchego.

Echte manchego herken je aan het DOP-etiket op de korst en aan het ingeperste reliëf van zigzag en bloemmotief. De melk mag rauw of gepasteuriseerd zijn; staat er artesano op het etiket, dan is de kaas van rauwe melk gemaakt. Omdat schapenmelk meer vet en eiwit bevat dan koemelk, smaakt manchego voller en romiger dan een Hollandse kaas van dezelfde leeftijd.

Herkomst en productie

De Manchega is een oud ras, aangepast aan het harde klimaat van de Spaanse hoogvlakte. De schapenmelk is rijk en vet, wat direct zichtbaar is in de volle smaak van de kaas. Na het stremmen worden de korrels in een vorm geperst die van oudsher gemaakt was van esparto-gras. De typische zigzag-korst en de schachbordpatroon aan de zijkanten zijn een direct gevolg van deze vormen. Moderne producenten gebruiken vaak rubber of plastic mallen die hetzelfde reliëf nabootsen.

Rijpingsklassen: fresco, semicurado, curado en viejo

Manchego wordt verkocht in vier rijpingsklassen. Hoe langer de kaas rijpt, hoe meer vocht verdwijnt en hoe sterker de smaak wordt.

Fresco is de jongste manchego: zacht, licht zuur en mild, met een frisse melkachtige smaak. In Nederland kom je hem weinig tegen.

Semicurado (ook semi-curado geschreven) is de meest gangbare variant: romig, soepel en toegankelijk, met een eerste nootachtige toon. Dit is de manchego voor wie de kaas voor het eerst proeft.

Curado heeft meer karakter. De kaas is vaster, iets droger en uitgesproken nootachtig, met een lichte pikante afdronk.

Viejo is de meest gerijpte versie: droog, brokkelig en intens, soms met knapperige kristallen en een karamelachtige ondertoon. Viejo eet je als tafelkaas of raspt je fijn.

In de keuken

In de keuken smelt jong manchego goed in quesadillas en gevulde paprika’s. Gerijpte manchego raspt fijn over soepen of pasta. Spaanse koks gebruiken het ook in croquetas de manchego, diepe kaaskroketten die perfect zijn als borrelsnack.

Koud werkt manchego net zo goed. Dungeschaafde curado geeft een salade een zoute, nootachtige laag, zoals in de waldorfsalade met manchego, waar de kaas samengaat met appel, selderij, druiven en walnoten.

Manchego serveren op een kaasplank en met wijn

Op een kaasplank is een semicurado de halfharde snijkaas tussen een zachte en een blauwe kaas; een viejo neemt de plek van de harde kaas in. Snijd de kaas in partjes en die partjes in dunne driehoekjes, zodat iedereen een stukje van de kern en een stukje van de rand krijgt; de korst eet je niet mee. Haal de kaas een half uur van tevoren uit de koelkast, dan komt de nootachtige smaak het best tot zijn recht. Leg een semicurado naast een viejo om het verschil in rijping te laten proeven. Hoe je de rest van de plank opbouwt, lees je in de gids kaasplank samenstellen.

De klassieke Spaanse begeleiding is membrillo (kweepeergelei): de zoete gelei tegenover de zoute, nootachtige kaas is onbetwistbaar lekker. Marcona-amandelen, olijven en dunne plakjes ham maken er een tapasplank van.

Bij wijn kies je het liefst iets uit Spanje. Tempranillo uit Rioja of Ribera del Duero past uitstekend bij curado en viejo, net als een droge fino-sherry. Voor een frissere combinatie werkt een Verdejo uit Rueda goed als tegenwicht voor de vette, nootachtige kaas, vooral bij jonge manchego. Meer combinaties en de regels erachter staan in de gids wijn en kaas combineren.